Metehan Yılmaz
Hiç aklınıza dijital dünyanın sizi bazı arkadaşlarınızdan daha iyi tanıdığını düşündünüz mü? Eminim bu soru hepinizin aklına gelmiştir. Böyle düşünmekte çok haklısınız bence. İncelediğiniz ürünlerin sürekli karşısınıza çıkması, satın alsanız bile tamamlayıcı ürünlerin peşinizden gelmesi veya inşaat firmalarının tam da sizi yatırım yapma arayışındayken bulması.. Tüm bunların tesadüf mü olduğunu düşünüyorsunuz. Tabi ki değil. Dijital dünyanın sizi yakından tanıdığını, daha fazla tanımak için sürekli kendini geliştirmeye çalıştığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Peki ama nasıl? İşte bu noktada çerezler dediğimiz “cookie”ler devreye giriyor. Hatta yukarıda bahsetmiş olduklarımız dışında bir web sayfasını kaç defa ziyaret ettiğiniz, bunu yaparken hangi cihazı kullandığınız da bu çerezler yardımıyla elde ediliyor.
Google çerezleri şu şekilde tanımlıyor; “Çerez, ziyaret ettiğiniz web sitesi tarafından tarayıcınıza gönderilen küçük bir metin parçasıdır. Bu, web sitesinin ziyaretinizle ilgili bilgileri (örneğin, tercih ettiğiniz dil ve diğer ayarlar) hatırlamasına yardımcı olur. Yani bir sonraki ziyaretinizde kolaylık sağlayabilir ve siteyi daha kullanışlı hale getirebilir. Çerezler önemli bir role sahiptir. Onlar olmasaydı, Web kullanımı zorlaşırdı.” Kısaca çerezler tarayıcınızda saklanan küçük veri parçalarıdır.
Okuma önerisi: Google Analytics Rehberi
Çerezler cihaza mı özeldir tarayıcıya mı?
Çerezler tarayıcı özelinde çalışır. Aynı cihazda ancak farklı tarayıcılardan giriş yaptığınız websiteleri çerezleri kendi arasında paylaşmaz. Yani aynı cihazda olsanız bile farklı tarayıcılar aracılığı ile bir websitesine giriş yaptığınız zaman Google Analytics sizi iki farklı kullanıcı olarak nitelendirir.
Google Chorome’da oturum açtım?
En çok konuşulan konulardan birisi.. Yanlışım varsa düzeltin lütfen. Araştırmalarım sonucunda, tarayıcınızda oturum açmış olsanız bile Chrome çerezlerinizi iki tarayıcı arasında paylaşmadığını öğrendim.
Yani şimdilik.
Ancak Google, geçtiğimiz Mayıs ayında Google’da oturum açmış kullanıcıların datalarını kullanmaya başladığını duyurmuştu. Yani bu değişiklikle birlikte reklamverenler aynı kullanıcıyı farklı cihazlardan tekrardan hedefleyebilmeye başladılar.
Google Analytics’te kullanılan çerezler
Web’te kullanılan iki farklı çerez vardır. Bunlar birinci ve üçüncü parti çerezlerdir. Google Analytics birinci parti çerezlerini kullanmaktadır. Ancak Google Analytics’in görüntülü reklamlamcılık özelliklerinin kullanıldığı hesaplarda birinci parti çerezlere ek olarak üçüncü parti DoubleClick çerezleri de kullanılır.
Birinci taraf ve üçüncü taraf çerezlerin arasındaki fark tarayıcının yönlendirildiği alan adıyla ilgilidir. Örneğin, karpuzcom’u ziyaret ettiğinizde bilgisayarınıza yerleştirilen çerezin alan adı karpuzcom bu birinci taraf bir çerezdir. Bu yerleştirilen çerezin alan adı farklı bir kaynağı gösterirse bu üçüncü parti çerez olacaktır. Üçüncü taraf çerezleri, tarayıcılar tarafından spam olarak görülebileceği için bir engellenme sorunuyla karşılaşılabilir. Bundan dolayı Google Analytics birinci parti çerezleri kullanır.
Bir çerez en fazla en fazla 4096 bayt veri kullanabilir. (bu boyut tarayıcılara göre ufak farklılıklar gösterebilir) Google Analytics maksimum veriyi depolamak için biden fazla çerez kullanır. Bu çerezlerin her biri farklı tip verileri saklar. Örneğin sayfalarda geçirilen süreyi bir çerez, kullanıcının news ya da returning olduğunu başka bir çerez takip eder.
Google Analytics web davranışlarını ölçmek için iki farklı temel JavaScript kütüphanesi kullanır. Bunlar analytics.js ve ga.js’dir.
analytics.js çerez kullanımı
Benzersiz kullanıcıları ayırt etmek için kullanılan birinci parti çerezlerdir. analytics.js çerezleri mümkün olan en üst alan adına göre ayarlar. Örneğin blog.metehanyilmaz.com.tr de bulunan çerez metehanyilmaz.com.tr/’ye ayarlanır. analytics.js'nin kullandığı
_ga: Kullanıcıları ayırt etmek için kullanılır. Tetiklenmesinin ardından 2 sene süre dolumu vardır.
_gid: Kullanıcıları ayırt etmek için kullanılan bir diğer çerezdir. Ancak 24 saat içinde sonlandırılır.
_gat: İstek oranını kısaltmak için kullanır. Tetiklenmesinden itibaren 1 dakika içinde sonlanır.
ga.js çerez kullanımı
Birinci taraf çerezleri kullanır. Bir oturumun başlangıcını, bitişini belirleyen, geçmiş ziyaretlerin sayısını ve zamanını kayıt altında tutan, benzersiz ziyaretçileri kayıt altında tutma gibi görevleri üstlenen çerezlerdir.
__utma: Tetiklenmesinin ardından 2 yıl süre dolumu vardır. Bir kullanıcının geçmişte sitenizi ziyaret edip, etmediğini takip eder. Kullanıcılar sitenizi ziyaret ettiğinde __utma çerezi kullanıcılar bir bakıma ID tanımlar ve bunu saklar. Aynı zamanda bu çerez kullanıcının websitenize ilk geldiği saati, tarihi toplam sayıları ile birlikte kayıt altında tutar.
__utmb: Bu çerez yeni ziyaretleri / oturumları belirlemek için kullanılır. Kurulum / güncellemeden itibaren 30dk sonra sona erer.
__utmc: urchin.js ile etkileşime geçecek şekilde yapılandırılan bu çerez, kullanıcının yeni bir oturumda / ziyarette olup olmadığını belirlemek için __utmb ile birlikte kullanıyordu. Çerez tarayıcıyı kapattığınızda sonlanır.
__utmz: Kullanıcının sitenize geldiği kaynaklar hakkında bilgileri depolar. Kaynak, araç, kampanya gibi veriler bu çerez kapsamında kayıt altına alınır. Google Analytics’e her veri gönderildiğinde güncellenir. ilk tetikleme / güncellemeden sonra 6 ay sonra sonlanır.
__utmv: Ziyaretçi seviyesinde özel tanımlı değişken verilerini saklamak için kullanılır. Kurulum / güncellemeden itibaren 2 yıl sonlanma süresi vardır.
Özetle hayatımızda olan bu çerezler sadece markalar bize yeniden pazarlama çalışması yapsın diye değil, daha iyi bir web deneyimi, daha iyi bir web analizi yapmamızın temellerini de oluşturmaktadır.
