CPM, CPC, CPA ve CTR Nedir? Reklam Metrikleri ve Hesaplama Örnekleri

CPM bin gösterim başına maliyettir, CPC tıklama başına maliyettir, CTR reklamı görenlerin yüzde kaçının tıkladığını gösterir, CPA ise bir dönüşüm (satış, form, kayıt) için ödenen ortalama tutardır. Dördü birbirine bağlıdır: Gösterim maliyeti, tıklama oranıyla tıklama maliyetine; tıklama maliyeti de dönüşüm oranıyla dönüşüm maliyetine dönüşür.

Bu rehberde her metriğin ne anlama geldiğini, nasıl hesaplandığını, Google Ads ve Meta’da hangi adla göründüğünü ve hangisine ne zaman bakmanız gerektiğini örneklerle anlatıyorum. Sonunda CVR, ROAS, CPL, CPV gibi diğer kısaltmaları ve metriklerin birbirini nasıl etkilediğini gösteren bir hesaplama örneği var.

Reklam metrikleri: kısa özet tablosu

Bu metriklerin bir kısmı aynı zamanda ödeme modelidir. Örneğin Görüntülü Reklam Ağı’nda bin gösterim başına (BGBM) teklif verip ödeme yapabilir, Arama Ağı’nda tıklama başına ödeme yaparsınız. Ama hangi modelle ödediğinizden bağımsız olarak hepsini ölçebilirsiniz: Gösterim başına ödediğiniz bir kampanyanın da CPC’si ve CPA’sı vardır.

CPM nedir?

CPM (cost per mille), reklamınızın 1.000 kez gösterilmesi için ödenen ortalama tutardır. “Mille” Latincede bin demektir. Google Ads’in Türkçe arayüzünde BGBM (bin gösterim başına maliyet) olarak geçer; Meta Reklam Yöneticisi’nde de “BGBM (1.000 gösterim başına maliyet)” sütunuyla görülür.

CPM nasıl hesaplanır?

CPM = Toplam maliyet ÷ Gösterim sayısı × 1.000

Örnek: 2.400 TL harcadığınız bir kampanya 300.000 gösterim aldıysa CPM = 2.400 ÷ 300.000 × 1.000 = 8 TL. Yani reklamınızın her bin gösterimi size ortalama 8 TL’ye mal olmuştur.

CPM ne zaman önemlidir?

CPM, marka bilinirliği ve erişim kampanyalarında birincil maliyet ölçüsüdür. Amacınız mümkün olduğunca çok kişiye ulaşmaksa, aynı kitleye daha düşük CPM’le ulaşmak avantajdır. Meta, TikTok ve YouTube gibi platformlarda maliyetin çıkış noktası genellikle gösterimdir; bu yüzden CPM değişimleri tıklama ve dönüşüm maliyetini de doğrudan etkiler.

Ama düşük CPM tek başına iyi demek değildir. Çok geniş veya alakasız bir kitleye ucuza gösterim almak, kimsenin tıklamadığı ve satın almadığı ucuz bir erişim olabilir. CPM’i her zaman CTR ve CPA ile birlikte okuyun.

CPM neden yükselir?

• Rekabet: Aynı kitleye reklam veren işletme sayısı arttığında açık artırma pahalanır. Kasım indirimleri ve yılbaşı dönemleri tipik örnektir.
• Dar kitle: Çok daraltılmış hedefleme, sınırlı sayıda kişi için daha fazla rekabet demektir.
• Reklam kalitesi: Platformlar kullanıcıların ilgilenmediği reklamları daha pahalıya gösterir. Etkileşimi düşük kreatif CPM’i yukarı iter.
• Yerleşim ve format: Akış, hikâye, video öncesi gibi yerleşimlerin maliyeti farklıdır.
• Ülke ve sektör: Aynı kreatif farklı pazarlarda çok farklı CPM’lerle çalışır.

BGBM, gBGBM ve eCPM farkı

BGBM Google Ads’te bin gösterim başına teklif ve ödeme yöntemidir. Görüntülenebilir BGBM (gBGBM) ile yalnızca reklam görülebilir olduğunda ödeme yaparsınız; Google mevcut BGBM tekliflerini otomatik olarak gBGBM’ye dönüştürür. eCPM (etkin CPM) ise farklı modellerle satın alınmış reklamların maliyetini veya bir yayıncının bin gösterimden elde ettiği geliri karşılaştırmak için kullanılan hesaplanmış değerdir. Reklamveren olarak çoğu zaman bakacağınız sayı ortalama CPM’dir.

CPC nedir?

CPC (cost per click), reklamınıza gelen bir tıklama için ödenen ortalama tutardır. Google Ads’te TBM (tıklama başına maliyet), raporlarda Ort. TBM olarak görünür. Meta’da en çok kullanılan sürüm “TBM (bağlantı tıklaması başına maliyet)”dir.

CPC nasıl hesaplanır?

CPC = Toplam maliyet ÷ Tıklama sayısı

Örnek: 2.400 TL harcamayla 600 tıklama aldıysanız CPC = 2.400 ÷ 600 = 4 TL.

Maks. TBM ile gerçek TBM farkı

Google Ads’te manuel teklif verirken belirlediğiniz maks. TBM, bir tıklama için ödemeyi kabul ettiğiniz en yüksek tutardır. Gerçek TBM ise o tıklama için fiilen ödediğiniz tutardır ve genellikle maks. TBM’den düşüktür. Raporda gördüğünüz Ort. TBM, gerçek TBM’lerin ortalamasıdır. Otomatik teklif stratejilerinde maks. TBM’yi tek tek siz belirlemezsiniz; sistem her açık artırmada teklifi kendisi ayarlar.

CPC neye göre değişir?

• Anahtar kelime ve sektör rekabeti: Avukatlık, sigorta, finans ve yazılım gibi müşteri değerinin yüksek olduğu sektörlerde tıklamalar pahalıdır.
• Reklam ve açılış sayfası kalitesi: Alakalı reklam ve iyi bir landing page aynı konum için daha az ödemenize yardımcı olabilir. Kalite Puanı rehberinde bileşenleri ayrıntılı anlattım.
• Teklif stratejisi: Dönüşüm odaklı otomatik stratejiler, dönüşme olasılığı yüksek aramalarda daha yüksek teklif verebilir. Bu, CPC’yi yükseltip CPA’yı düşürebilir.
• Zaman, cihaz ve konum: Aynı kelimenin maliyeti saate, cihaza ve şehre göre değişir.

CPC ile PPC aynı şey mi?

Hayır. PPC (pay per click), tıklama başına ödeme yapılan reklamcılık modelinin adıdır. CPC ise bu modelde bir tıklamanın ne kadara mal olduğunu gösteren metriktir. Kısaca PPC “nasıl ödediğinizi”, CPC “ne kadar ödediğinizi” anlatır. Modelin tamamını PPC rehberinde anlattım.

CTR nedir?

CTR (click-through rate), reklamınızı görenlerin yüzde kaçının tıkladığını gösteren orandır. Google Ads’te TO (tıklama oranı) olarak geçer. Google’ın tanımıyla TO, reklamınızı gören kullanıcıların ne sıklıkla tıkladığını gösterir.

CTR nasıl hesaplanır?

CTR = Tıklama ÷ Gösterim × 100

Örnek: 300.000 gösterim ve 600 tıklama aldıysanız CTR = 600 ÷ 300.000 × 100 = %0,2. Arama reklamlarında oranlar çoğu zaman çok daha yüksektir; aynı hesap 3.000 gösterim ve 150 tıklamayla %5 CTR verir.

CTR neyi gösterir, neyi göstermez?

CTR, reklamın doğru kişiye doğru mesajla gösterilip gösterilmediğinin ilk işaretidir. Düşük CTR genellikle alakasız hedefleme, zayıf başlık veya görsel, ya da rakiplerin daha çekici teklifi anlamına gelir. Arama reklamlarında CTR, Kalite Puanı’nın bileşenlerinden biri olan beklenen tıklama oranını da etkiler.

Ama CTR satış göstermez. “Bedava” veya merak uyandıran bir başlık çok tıklama alıp hiç dönüşüm getirmeyebilir. Bu yüzden CTR’ı tek başına optimize etmek, yanlış kişileri siteye çekmenin hızlı bir yoludur.

Meta’da “TO (tümü)” ile bağlantı TO farkı

Meta Reklam Yöneticisi’nde iki tür tıklama oranı vardır. TO (tümü), profil adına, beğeniye, görseli büyütmeye yapılan tıklamalar dahil bütün tıklamaları sayar. Bağlantı tıklama oranı ise yalnızca reklamdaki bağlantıya yapılan tıklamaları sayar. Siteye trafik getirmek istiyorsanız bağlantı TO’suna ve bağlantı tıklaması başına maliyete bakın; “tümü” metrikleri performansı olduğundan iyi gösterebilir.

İyi bir CTR kaç olmalı?

Google sabit bir değer vermez; iyi TO’nun reklamı yapılan ürüne ve reklamın yayınlandığı ağa göre değiştiğini söyler. Arama reklamlarında marka aramaları çok yüksek, genel kelimeler düşük TO alır. Görüntülü reklamlarda ve sosyal medyada oranlar doğal olarak daha düşüktür. En doğru kıyas, aynı kampanya türünde kendi geçmiş verinizdir.

CPA nedir?

CPA, bir dönüşüm için ödenen ortalama reklam maliyetidir. Açılımı “cost per action” (işlem başına maliyet) veya “cost per acquisition” (edinme başına maliyet) olarak kullanılır. Google Ads’te EBM kısaltmasıyla geçer; raporlarda Maliyet/dönüşüm sütunu aynı değeri gösterir. Meta’da “Sonuç başına maliyet” sütunu, seçtiğiniz sonuç türü için CPA’dır.

CPA nasıl hesaplanır?

CPA = Toplam maliyet ÷ Dönüşüm sayısı

Örnek: 2.400 TL harcamayla 12 satış aldıysanız CPA = 2.400 ÷ 12 = 200 TL.

CPA’nın anlamı, “dönüşüm” olarak neyi saydığınıza bağlıdır. E-ticarette satın alma, hizmet işletmesinde form veya arama, uygulamada kurulum olabilir. Sepete ekleme gibi ara adımları dönüşüm olarak sayarsanız CPA düşük görünür ama gerçek satış maliyetini göstermez. Hangi işlemlerin dönüşüm sayılacağını kampanyadan önce netleştirin.

Hedef CPA nasıl belirlenir?

Hedef CPA, “ne kadar ödersem kârlı kalırım?” sorusunun cevabıdır. Basit bir başlangıç:

• E-ticaret: Ortalama sepet tutarı × katkı marjı (ürün, kargo, komisyon ve iade sonrası kalan oran). 1.000 TL sepet ve %25 katkı marjında, bir satış için ödeyebileceğiniz üst sınır 250 TL’dir.
• Hizmet ve B2B: Bir müşterinin ilk yıl getirdiği brüt kâr × başvurunun müşteriye dönme oranı. Müşteri başına 20.000 TL kâr ve 10 başvurudan 1’inin müşteri olduğu bir işte, başvuru başına 2.000 TL’nin üstü zarar demektir.
• Tekrar satın alma: Müşteri yaşam boyu değeri yüksekse ilk siparişte daha yüksek CPA kabul edilebilir; ama bu karar gerçek tekrar oranına dayanmalıdır.

Google Ads’teki Hedef EBM teklif stratejisi, sizin belirlediğiniz ortalama dönüşüm maliyeti hedefine göre teklifleri otomatik ayarlar. Bu strateji seçildiğinde de Arama Ağı’nda ödeme genellikle tıklama başına yapılır; hedef, ortalama sonucu yönlendirir. Teklif stratejilerinin farklarını Google Ads teklif stratejileri rehberinde anlattım.

CPA, CPL ve CPO farkı

CPL (cost per lead) yalnızca form veya iletişim talebi gibi potansiyel müşteri dönüşümleri için kullanılan CPA’dır. CPO (cost per order) sipariş başına maliyettir ve e-ticarette satış CPA’sıyla aynı anlama gelir. Lead kampanyalarında CPL tek başına yetmez; ucuz ama satışa dönmeyen başvurular gerçek maliyeti gizler. Bu ayrımı lead generation rehberinde ayrıntılı anlattım.

“CPA marketing” ile karıştırmayın

Aramalarda karşınıza çıkan “CPA marketing” veya “CPA ağı”, yayıncılara ya da satış ortaklarına her işlem için komisyon ödenen bir iş ortaklığı modelidir. Reklam hesabınızda gördüğünüz CPA ise kendi reklam harcamanızın dönüşüm başına maliyetidir. Kavram aynı, bağlam farklıdır.

CVR (dönüşüm oranı) nedir?

CVR (conversion rate), reklama tıklayanların yüzde kaçının dönüşüm gerçekleştirdiğini gösterir.

CVR = Dönüşüm ÷ Tıklama × 100

600 tıklamadan 12 satış aldıysanız CVR = 12 ÷ 600 × 100 = %2. Reklam platformları genellikle tıklamayı payda olarak kullanır; GA4’te ise oturum veya kullanıcı bazlı oranlar görürsünüz. Karşılaştırma yaparken paydanın aynı olduğundan emin olun. CVR’ı artırmanın yolları dönüşüm oranı optimizasyonu sayfamızda, sayfa tarafı landing page rehberinde.

ROAS nedir?

ROAS (return on ad spend), reklama harcanan her liranın kaç liralık satış getirdiğini gösterir. ROAS = Reklamdan gelen gelir ÷ Reklam maliyeti. 2.400 TL harcamayla 12.000 TL ciro elde ettiyseniz ROAS 5’tir (ya da %500). ROAS ciroya bakar, kâra bakmaz; bu yüzden kârlılık sınırını gösteren başabaş ROAS’ı da bilmeniz gerekir. ROAS, ROI ve başabaş ROAS’ı ROAS hesaplama aracıyla kendi rakamlarınızla hesaplayabilirsiniz.

Diğer reklam kısaltmaları: CPV, CPL, CPI, CPE

YouTube’da görüntüleme başına maliyetin nasıl oluştuğunu YouTube reklam rehberinde anlattım.

CPM, CPC, CTR ve CPA birbirine nasıl bağlı?

Bu metrikler ayrı ayrı sayılar değil, aynı huninin farklı adımlarıdır. İki basit formül hepsini birbirine bağlar:

• CPC = CPM ÷ (CTR × 1.000) — CTR yüzde değil ondalık olarak yazılır (%0,2 = 0,002).
• CPA = CPC ÷ CVR — CVR de ondalık olarak yazılır (%2 = 0,02).

Önceki örneklerdeki sayılarla: CPM 8 TL, CTR %0,2 → CPC = 8 ÷ (0,002 × 1.000) = 4 TL. CVR %2 → CPA = 4 ÷ 0,02 = 200 TL. Bu zincir, sorunun nerede olduğunu bulmanızı sağlar:

Tablo şunu gösteriyor: CPA yükseldiğinde sorun gösterim fiyatında (CPM), reklamın ilgi çekmesinde (CTR) veya sitede (CVR) olabilir. Hangisinin değiştiğine bakmadan bütçeyi kısmak veya teklifi düşürmek çoğu zaman yanlış yere müdahale etmektir.

Hangi metriğe ne zaman bakmalısınız?

Genel kural: Amacınıza en yakın metriği ana ölçü yapın, ondan önceki adımları teşhis için kullanın. Satış kampanyasında CPM veya CTR’ı tek başına hedef yapmak, işe yaramayan iyileştirmelere zaman harcatır. Hangi metriklerin iş hedefine bağlanacağını KPI rehberinde anlattım.

Ödeme modeli ile ölçüm metriği aynı şey değil

“CPM mi CPC mi daha ucuz?” sorusu sık sorulur, ama karşılaştırılması gereken şey ödeme modeli değil, sonuç başına maliyettir. Meta’da çoğu kampanya gösterim üzerinden faturalandırılır; yine de bağlantı tıklaması başına maliyeti ve sonuç başına maliyeti ölçersiniz. Google Arama Ağı’nda tıklama başına ödersiniz; yine de BGBM’yi hesaplayabilirsiniz.

Aynı kampanya iki farklı modelle satın alındığında, ilgili kitlede yüksek CTR alıyorsanız gösterim başına ödemek, düşük CTR alıyorsanız tıklama başına ödemek daha avantajlı olabilir. Ama otomatik teklif stratejilerinin yaygınlaştığı bugün, karar çoğu zaman “hangi sonuç için optimize edeceğim?” sorusuna indirgenir.

Örnek: aynı bütçe, iki farklı kampanya

Aylık 10.000 TL bütçeli bir e-ticaret mağazası iki kampanya karşılaştırıyor (rakamlar temsilîdir):

A kampanyasının CPM ve CPC’si daha düşük görünüyor ama satış başına maliyeti iki katı. Yalnızca CPM veya CPC’ye bakan biri yanlış kampanyaya bütçe kaydırabilirdi. Öte yandan A, B’nin hiç ulaşamadığı 1,25 milyon gösterimle yeni kişilere ulaşıyor; bu kişilerin bir kısmı daha sonra markayı arayıp B üzerinden satın alıyor olabilir. Bu yüzden kanallar karşılaştırılırken ilişkilendirme ve kanal rolü de hesaba katılmalıdır. Reklam platformu ile GA4 rakamlarının neden farklı olduğunu Google Ads ve GA4 dönüşüm farkı yazısında anlattım.

Reklam metriklerinde sık yapılan hatalar

• Tek metriğe bakmak. Düşük CPM veya yüksek CTR, satış getirmiyorsa başarı değildir.
• Sektör ortalamalarını hedef almak. İnternetteki “ortalama CPC” veya “iyi CTR” rakamları farklı ülkelere, yıllara ve hesap yapılarına aittir. Kendi geçmiş verinizi kıyas noktası yapın.
• Dönüşüm tanımını karıştırmak. Sepete ekleme ile satın almayı aynı dönüşümde saymak CPA’yı olduğundan düşük gösterir.
• Meta’da “tümü” metriklerine güvenmek. Bağlantı tıklaması yerine bütün tıklamaları saymak trafiği şişirir.
• Kısa dönem dalgalanmalarda müdahale etmek. Birkaç günlük CPA artışı, öğrenme dönemi veya düşük dönüşüm sayısından kaynaklanıyor olabilir.
• ROAS’ı kâr sanmak. 3 ROAS, düşük marjlı bir üründe zarar olabilir.
• CPL’i satışla bağlamamak. Hangi kampanyanın başvurusunun satışa döndüğünü CRM’de izlemeden CPL kıyası yapmak yanıltır.

Sık sorulan sorular

CPM ne demek?

CPM, “cost per mille” ifadesinin kısaltmasıdır ve bin gösterim başına maliyet anlamına gelir. Google Ads’in Türkçe arayüzünde BGBM olarak geçer. Ayrıntılar CPM bölümünde.

TBM ile CPC aynı şey mi?

Evet. TBM (tıklama başına maliyet), CPC’nin Google Ads’teki Türkçe karşılığıdır. Benzer şekilde TO, CTR’ın; BGBM, CPM’in; EBM, CPA’nın Türkçe arayüzdeki adıdır.

CPA mı, ROAS mı takip etmeliyim?

Sattığınız ürünlerin fiyatı birbirine yakınsa veya lead topluyorsanız CPA yeterlidir. Ürün fiyatları çok farklıysa ROAS daha doğru bir ölçüdür, çünkü 100 TL’lik ve 5.000 TL’lik satışı aynı saymaz. İkisinde de kârlılığı görmek için marjı hesaba katın.

CTR yüksek ama satış yok, sorun ne?

Reklam ilgi çekiyor ama tıklayanlar aradığını bulamıyor olabilir. Reklamdaki vaat ile sayfadaki teklifin uyuşup uyuşmadığını, sayfanın mobilde hızlı açılıp açılmadığını ve dönüşüm ölçümünün çalışıp çalışmadığını kontrol edin. Kontrol listesi için landing page rehberine bakabilirsiniz.

CPC neden birden arttı?

En sık nedenler: rekabetin arttığı bir dönem, teklif stratejisi değişikliği, yeni ve daha pahalı anahtar kelimeler veya eşleme türü değişikliği, ya da Kalite Puanı düşüşü. Değişikliği gün, kampanya ve anahtar kelime kırılımında inceleyin; arama terimleri raporuna bakmayı unutmayın.

İyi bir CPM kaç TL olmalı?

Sabit bir değer yoktur. CPM; ülkeye, sektöre, kitleye, yerleşime ve döneme göre çok değişir. Önemli olan CPM’in, hedeflediğiniz CPA’ya ulaşmanızı engelleyecek kadar yüksek olup olmadığıdır. Bunu metrik zinciriyle geriye doğru hesaplayabilirsiniz: Hedef CPA × CVR × CTR × 1.000 = ödeyebileceğiniz en yüksek CPM.

Reklam hesabınızda hangi metriğin sorun çıkardığını birlikte bulmak isterseniz Google reklam yönetimi ve Instagram reklam yönetimi hizmetlerimize göz atabilir ya da doğrudan teklif isteyebilirsiniz.