SEO Analizi Nasıl Yapılır? Teknik, Site İçi, Site Dışı ve GEO Rehberi

SEO analizi, bir web sitesinin arama motorlarındaki ve yapay zekâ destekli arama deneyimlerindeki görünürlüğünü sınırlayan teknik, içerik, bağlantı ve ölçüm sorunlarını verilerle bulup iş etkisine göre sıraya koyma çalışmasıdır. İyi bir analizin çıktısı uzun bir hata listesi değil, “önce şunu düzeltin, sonucu şöyle ölçün” diyen kısa bir yol haritasıdır.

Bu rehberde SEO analizini dokuz adımda anlatıyoruz: performans, teknik SEO, site içi (onsite) SEO, içerik, anahtar kelime ve rakip, site dışı (offsite) SEO, yerel SEO, GEO yani yapay zekâ görünürlüğü ve ölçüm. Her adımda neye bakacağınızı, hangi araçla bakacağınızı ve bulduğunuz şeyi nasıl yorumlayacağınızı örneklerle gösteriyoruz. Sonunda bulguları puanlayarak önceliklendirmeyi, rapor hazırlamayı ve trafik düştüğünde hızlı teşhisi ele alıyoruz.

Örneklerde Kahve Rotası adında kurgusal bir e-ticaret sitesi kullanıyoruz. Bu sitede yaklaşık 1.200 ürün, 40 blog yazısı ve Kadıköy’de bir fiziksel mağaza var. Örneklerdeki rakamlar yöntemi göstermek için hazırlanmıştır. Gerçek bir müşteri çalışmasını veya performans vaadini temsil etmez.

SEO analizi nedir?

SEO analizi, bir sitenin arama motorlarında neden olduğu yerde durduğunu açıklayan teşhis çalışmasıdır. Analiz üç soruya cevap arar:

• Google ve diğer arama motorları sitenizi doğru tarayıp dizine ekleyebiliyor mu? Bu soru teknik altyapıyla ilgilidir.
• Sayfalarınız, arayan kişinin ihtiyacına rakiplerden daha iyi cevap veriyor mu? Bu soru içerik ve site içi SEO ile ilgilidir.
• Siteniz konusunda güvenilir bir kaynak olarak tanınıyor mu? Bu soru backlinkler, marka anmaları ve yapay zekâ cevaplarında kaynak gösterilme ile ilgilidir.

Google’ın kendi tarifiyle bir sayfanın aramada görünebilmesi için önce Arama Temel Bilgileri karşılanmalıdır: teknik gereksinimler, spam politikaları ve kullanıcı odaklı içerik. SEO analizi bu temelin nerede çatladığını bulur.

SEO analizi, SEO audit ve teknik SEO denetimi aynı şey mi?

Günlük kullanımda bu terimler birbirinin yerine geçer ama kapsamları farklıdır. Teklif alırken veya ajansla konuşurken hangisinin yapılacağını netleştirmek, beklenti farkını önler.

Kısacası teknik SEO denetimi ve anahtar kelime analizi, SEO analizinin parçalarıdır. Teknik tarafın ayrıntısı için teknik SEO rehberimize, kelime tarafı için anahtar kelime analizi rehberimize bakabilirsiniz.

SEO analizi ne zaman yapılmalı?

Planlı bir analiz yılda en az bir kez yapılmalıdır. Ancak aşağıdaki durumlarda takvimi beklemeden analiz başlatmak gerekir:

• Organik trafik veya dönüşüm belirgin şekilde düştüyse. Önce düşüşün gerçek olup olmadığı, sonra nedeni aranır. Bu durum için aşağıda ayrı bir teşhis akışı var.
• Site taşıma, altyapı değişikliği veya yeniden tasarım öncesinde ve sonrasında. Taşımadan önce yapılan analiz, korunması gereken adresleri gösterir. Taşımadan sonra yapılan analiz ise neyin kaybolduğunu gösterir. Ayrıntısı site taşımada SEO rehberinde.
• Yeni bir ajans veya uzmanla çalışmaya başlarken. Başlangıç ölçümü olmadan sonradan yapılan işin etkisi gösterilemez.
• Google çekirdek güncellemesinden sonra sıralamalar belirgin şekilde değiştiyse. Bu durumda hangi sayfa gruplarının etkilendiğine bakılır.
• Yapay zekâ cevaplarında rakipler kaynak gösteriliyor ama siz gösterilmiyorsanız. Bu durumda GEO analizi öne çekilir.
• Yeni bir pazar, dil veya ürün grubuna girmeden önce. Bu durumda rakip ve kelime analizi ağırlık kazanır.

SEO analizine başlamadan önce: hedef, erişim ve veri

Analizin kalitesi büyük ölçüde ilk gün belirlenir. Hedef belirsizse bulgular önceliklendirilemez. Erişim eksikse analiz tahmine döner.

1. Hedefi tek cümleyle yazın

“SEO’muzu iyileştirmek” bir hedef değildir. İyi bir hedef sayfa grubunu, metriği ve süreyi söyler. Kahve Rotası için hedef şöyle yazılabilir: “Çekirdek kahve ve filtre kahve makinesi kategorilerinden gelen organik siparişleri altı ayda artırmak.” Bu cümle, analizde blog trafiğinden önce kategori sayfalarına bakılacağını baştan belirler.

2. Erişimleri toplayın

3. Başlangıç verisini dondurun

Analize başladığınız gün aşağıdaki verileri dışa aktarıp tarihle saklayın. Search Console performans verisini yalnızca son 16 ay için tutar. Bu yüzden sonradan “analizden önce durum neydi?” sorusunu cevaplamak için bu kayıt gerekir.

• Search Console: son 16 ayın sorgu ve sayfa bazında tıklama, gösterim, ortalama konum verisi; sayfa dizine ekleme raporu
• GA4: organik açılış sayfaları, dönüşüm ve gelir
• Sitenin tam taraması (tarayıcı aracından)
• Backlink aracından referans alan adı listesi
• Hedef kelimelerde canlı arama sonucu görüntüsü ve yapay zekâ cevaplarındaki kaynaklar

Adım 1: Performans analizi (Search Console verisi)

Analize taramayla değil, Search Console’la başlayın. Tarayıcı araçları teorik sorunları gösterir. Search Console ise Google’ın sitenizi gerçekte nasıl gördüğünü ve kullanıcıların hangi sorgularla geldiğini gösterir. Ayrıntılar için Google’ın Performans raporu belgesine bakabilirsiniz.

Marka ve marka dışı sorguları ayırın

Marka sorguları (“kahve rotası”, “kahverotasi kargo”) SEO’dan çok marka bilinirliğini gösterir. Asıl SEO performansı marka dışı sorgulardadır. Search Console’da sorgu filtresine “marka adını içermeyen” koşulu ekleyerek iki grubu ayrı izleyin. Marka trafiği büyürken marka dışı trafik düşüyorsa, toplam grafik sorunu gizler.

Trafiği sayfa gruplarına bölün

Tek tek URL yerine şablon gruplarına bakın: kategori, ürün, blog, hizmet sayfaları. Sorunlar çoğu zaman şablon düzeyindedir. Kahve Rotası’nda gruplar şöyle görünüyor:

Bu tablo analizin yönünü belirler. Kategori grubunda konum kaybı var, yani teknik veya içerik nedenli bir sıralama sorunu aranacak. Blog grubunda ise gösterim artarken tıklama düşmüş. Bu durum çoğu zaman yapay zekâ özetlerinin veya diğer arama sonucu öğelerinin tıklamayı azaltmasıyla, ya da zayıf title ve açıklamalarla ilişkilidir. Hangisi olduğunu anlamak için aynı sayfaların Search Console’daki üretken yapay zekâ raporunda gösterim alıp almadığına bakın.

Fırsat sorgularını çıkarın

Hızlı kazanımlar genellikle iki listede saklıdır:

• Konumu 5 ile 15 arasında olan, gösterimi yüksek sorgular. Bu sayfalar Google’ın gözünde zaten ilgili. Küçük bir içerik veya iç bağlantı iyileştirmesi onları ilk sayfanın üstüne taşıyabilir.
• Konumu iyi ama tıklama oranı benzerlerine göre düşük sorgular. Örneğin Kahve Rotası’nın “filtre kahve makinesi” sorgusunda ortalama konumu 4,1 ama tıklama oranı yüzde 0,8. Aynı konumdaki diğer sorgularında oran yüzde 4 civarında. Title ve açıklama bu sorgunun niyetine hitap etmiyor olabilir.

Adım 2: Teknik SEO analizi

Teknik analiz, Google’ın sitenizi bulma, tarama, işleme ve dizine ekleme yolunda bir engel olup olmadığını kontrol eder. İçerik ne kadar iyi olursa olsun, dizine eklenmeyen bir sayfa sıralanmaz.

Tarama ve erişim

• robots.txt: Önemli dizinler yanlışlıkla engellenmiş mi? Arama sonuç sayfaları ve sepet gibi değersiz alanlar taramaya açık mı?
• Durum kodları: Tarama sonucunda 4xx ve 5xx veren adresler, yönlendirme zincirleri (A → B → C) ve döngüler.
• İç bağlantıyla ulaşılamayan sayfalar: Site haritasında olan ama hiçbir sayfadan bağlantı almayan “yetim” sayfalar.
• JavaScript ile yüklenen içerik: Ham HTML’de ana içerik ve bağlantılar var mı? Yoksa yalnızca tarayıcıda çalışan kodla mı geliyor?

Dizine ekleme

Search Console’daki Sayfa dizine ekleme raporu, “neden dizine eklenmedi” sorusunun ana kaynağıdır. Her nedeni ayrı yorumlayın:

Örnek bulgu: Kahve Rotası’nda taramada 18.400 adres çıktı ama sitede yalnızca 1.300 gerçek sayfa var. Fark, kategori filtrelerinden geliyor. “?ogutme=filtre&mensei=etiyopya” gibi her filtre kombinasyonu ayrı bir adres üretiyor. Bu adresler kategoriye canonical veriyor ama iç bağlantıyla taranmaya açık. Search Console’da 9.000’den fazlası “Keşfedildi, şu anda dizine eklenmiş değil” durumunda. Googlebot zamanının büyük kısmını değersiz filtre adreslerine harcıyor. Kategori sayfalarındaki konum kaybının bir nedeni bu olabilir. Düzeltme seçenekleri raporda şöyle yazılır: dizine eklenmesi istenen birkaç filtreyi (örneğin “Etiyopya kahve çekirdeği”) ayrı açılış sayfasına dönüştürmek, geri kalan kombinasyonları robots.txt ile taramaya kapatmak.

Canonical ve tekrarlı içerik

Aynı içeriğe birden fazla adresten ulaşılabiliyorsa Google birini standart sayfa olarak seçer. Analizde şunlara bakın: http ve https, www ve www olmayan sürüm, sondaki eğik çizgi, büyük ve küçük harf, sıralama parametreleri, ürünün birden fazla koleksiyon yolundan açılması. Canonical etiketi, iç bağlantılar, site haritası ve yönlendirmeler aynı adresi işaret etmelidir. Biri farklı adres gösteriyorsa Google sizin seçiminizi görmezden gelebilir.

Site haritası ve yönlendirmeler

• Site haritasında yalnızca 200 dönen, dizine eklenebilir ve canonical adresler olmalı. Yönlendirilen veya noindex adresler sinyali bulandırır.
• Eski adreslerden gelen 301 yönlendirmeleri tek adımda son hedefe gitmeli.
• Kaldırılan ürünlerin adresleri ilgisiz ana sayfaya değil, en yakın kategoriye yönlenmeli. İlgisiz yönlendirme Google tarafından yumuşak 404 sayılabilir.

Hız ve Core Web Vitals

Hız analizinde laboratuvar testinin tek skoruna değil, gerçek kullanıcı verisine bakın. Google’ın Core Web Vitals eşikleri, sayfa yüklemelerinin yüzde 75’inde şu değerlerin sağlanmasını ister: LCP en fazla 2,5 saniye, INP en fazla 200 milisaniye, CLS en fazla 0,1. Search Console’daki Core Web Vitals raporu sorunları şablon gruplarına göre gösterir. Böylece tek tek URL yerine şablonu düzeltirsiniz.

Örnek bulgu: Kahve Rotası’nın mobil ürün sayfalarında LCP “İyileştirme gerekiyor” grubunda. Neden, ürün görselinin 2.400 piksel genişlikte ve tembel yükleme ile gelmesi. Görselin ilk ekranda olduğu hâlde geç yüklenmesi LCP’yi uzatıyor. Ayrıntılı ölçüm yöntemi için site hızı testi rehberimize bakabilirsiniz.

Mobil, HTTPS ve yapılandırılmış veri

• Mobil: Google siteyi mobil tarayıcıyla değerlendirir. Mobilde gizlenen içerik, eksik iç bağlantı veya farklı yapılandırılmış veri sorun yaratır.
• HTTPS: Karışık içerik uyarıları, süresi yaklaşan sertifika ve http adreslerine kalan iç bağlantılar kontrol edilir.
• Yapılandırılmış veri: Product, BreadcrumbList, Organization, Article, LocalBusiness gibi işaretlemeler var mı? İşaretlemedeki fiyat, stok ve puan sayfada görünen bilgiyle aynı mı? Search Console’un Geliştirmeler bölümündeki hata ve uyarılar okunur.
• Çok dilli siteler: hreflang etiketlerinin karşılıklı olduğu ve doğru dil kodlarını kullandığı kontrol edilir.

Tarama istatistikleri ve sunucu günlükleri

Search Console’un Ayarlar bölümündeki Tarama istatistikleri raporu, Googlebot’un günlük istek sayısını, ortalama yanıt süresini ve yanıt türlerini gösterir. Yanıt süresi yükseldiğinde tarama sayısı genellikle düşer. On binlerce sayfalı sitelerde sunucu günlüğü analizi bir adım daha ileri gider. Googlebot’un hangi şablonlara ne kadar zaman ayırdığı, önemli sayfaları kaç günde bir ziyaret ettiği buradan görülür.

Adım 3: Site içi (onsite / on-page) SEO analizi

Site içi SEO analizi, tek tek sayfaların arama niyetine ve hedef sorgularına ne kadar iyi işaret verdiğini inceler. Teknik analiz “Google sayfayı görebiliyor mu?” sorusunu sorar. Site içi analiz ise “Gördüğünde neyle ilgili olduğunu ve neden iyi bir sonuç olduğunu anlıyor mu?” sorusunu sorar.

Title ve meta açıklama

Title, hem sıralama hem tıklama için en güçlü sayfa öğesidir. Analizde eksik, tekrarlanan, çok uzun veya hedef sorguyla ilgisiz title’lar listelenir. Ardından Search Console’da tıklama oranı düşük sayfaların title’ı sorgu niyetiyle karşılaştırılır.

Meta açıklama doğrudan sıralama etkeni değildir. Ancak arama sonucunda gösterilirse tıklamayı etkiler. Google açıklamayı sorguya göre sayfadan da üretebilir. Bu yüzden analizde açıklamanın sayfanın gerçek içeriğini özetleyip özetlemediğine bakılır.

Başlık yapısı ve URL

• Her sayfada konuyu söyleyen tek bir H1 olmalı. Logo veya kampanya bandının H1 olması sık görülen şablon hatasıdır.
• H2 ve H3 başlıkları içeriğin akışını göstermeli. Arayan kişinin alt sorularını başlıkta görmesi hem okuru hem yapay zekâ cevaplarını kolaylaştırır.
• URL kısa, okunur ve kalıcı olmalı. Yalnızca URL güzelleştirmek için adres değiştirmek, yönlendirme maliyetine değmez.

İç bağlantı analizi

İç bağlantılar, sitenin hangi sayfaları önemli bulduğunu Google’a söyler. Analizde şu sorular sorulur: En çok gelir getiren sayfalar kaç iç bağlantı alıyor? Ana menüden kaç tıklama uzaklıktalar? Blog yazıları ilgili kategoriye bağlantı veriyor mu? Bağlantı metinleri açıklayıcı mı, yoksa “tıklayın” mı?

Örnek bulgu: Kahve Rotası’nın “French press nasıl kullanılır” yazısı ayda 1.800 organik ziyaret alıyor. Ancak French press ürün kategorisine tek bağlantı vermiyor. Kategoriye bağlantı veren tek sayfa, ana sayfanın altındaki bir menü. Yazıdan kategoriye açıklayıcı metinle iki bağlantı eklemek, hem kullanıcıyı satın almaya taşır hem kategoriye sinyal aktarır.

Görseller ve güven sinyalleri

• Görseller: Anlamlı dosya adı ve alt metin, doğru boyut, modern biçim. Ürün sitelerinde görsel arama da trafik kaynağıdır.
• Güven sinyalleri: Yazar bilgisi ve uzmanlığı, iletişim ve şirket bilgisi, iade ve kargo koşulları, gerçek müşteri yorumları, güncelleme tarihi. Bu sinyaller özellikle sağlık, finans ve hukuk gibi alanlarda belirleyicidir.

Adım 4: İçerik analizi

İçerik analizi, sitedeki sayfaların arama niyetine uygun, yeterince derin, güncel ve birbirinden ayrışmış olup olmadığını inceler. Google’ın yararlı ve kullanıcı odaklı içerik yönergeleri burada en iyi kontrol listesidir: içerik kimin için, kim tarafından ve neden yazılmış?

Arama niyeti uyumu

Bir sorgu için ilk sayfadaki sonuçlara bakın: Rehber mi sıralanıyor, kategori sayfası mı, karşılaştırma mı, video mu? Sayfanız farklı bir türdeyse içerik ne kadar iyi olursa olsun sıralanmakta zorlanır. Örneğin “filtre kahve nasıl yapılır” sorgusunda ilk sonuçların tamamı adım adım rehberlerdir. Bu sorgu için ürün kategorisini optimize etmek boşa emektir.

İçerik envanteri: koru, güncelle, birleştir, kaldır

Her sayfa için performans verisini ve içerik durumunu yan yana koyup tek bir karar verin:

Anahtar kelime yamyamlığı (kanibalizasyon)

Aynı sorgu için iki sayfanız dönüşümlü olarak sıralanıyorsa ikisi de güç kaybeder. Search Console’da sorgu filtresi uygulayıp Sayfalar sekmesine bakın. Tek bir sorguda birden fazla sayfa anlamlı gösterim alıyorsa yamyamlık ihtimali vardır. Kahve Rotası’nda “Türk kahvesi makinesi” sorgusu hem kategori sayfasına hem “en iyi Türk kahvesi makineleri” yazısına gidiyor. Konumlar haftadan haftaya yer değiştiriyor. Çözüm, yazıyı karşılaştırma niyetine (“hangisini almalı”) çekmek ve ticari niyeti kategoriye bırakmak, ardından yazıdan kategoriye net bağlantı vermektir.

İçerik boşluğu

İçerik boşluğu, hedef kitlenizin aradığı ama sitenizde karşılığı olmayan konulardır. Üç kaynaktan bulunur: rakiplerin sıralandığı ama sizin sıralanmadığınız kelimeler, Search Console’da gösterim aldığınız ama uygun sayfanız olmayan sorgular ve müşteri hizmetlerine sık gelen sorular. Kahve Rotası’nın müşterileri sık sık “hangi öğütme hangi demleme yöntemine uygun?” diye soruyor. Sitede bu soruyu cevaplayan tek bir tablo bile yok.

Adım 5: Anahtar kelime ve rakip analizi

Rakip analizinde iki tür rakibi ayırın. İş rakipleri aynı ürünü satan firmalardır. Arama rakipleri ise hedef sorgularınızda sizin önünüzde çıkan sitelerdir. Bunlar çoğu zaman pazar yerleri, haber siteleri, forumlar ve bilgi siteleridir. SEO analizinde ikinci grup daha önemlidir, çünkü arama sonucundaki yeri onlarla paylaşırsınız.

Kelime analizinde şunları çıkarın: rakiplerin sıralandığı ama sizin hiç görünmediğiniz kelimeler, ikiniz de sıralandığı hâlde sizin geride kaldığınız kelimeler ve arama sonucundaki özel öğeler. Bu öğeler alışveriş kartları, video, “Kullanıcılar şunları da soruyor” kutusu veya yapay zekâ özeti olabilir. Bir sorguda sonuçların üstünde yapay zekâ özeti ve alışveriş kartları varsa, birinci sırada olsanız bile tıklama oranı düşük kalır. Yöntem ayrıntısı anahtar kelime rehberimizde.

Adım 6: Site dışı (offsite / off-page) SEO analizi

Site dışı SEO analizi, sitenizin internetin geri kalanında nasıl anıldığını inceler: hangi sitelerden bağlantı aldığınızı, markanızın nerede ve nasıl geçtiğini, yerel dizinlerde bilgilerinizin tutarlı olup olmadığını. Backlinkin temelleri için backlink rehberimize bakabilirsiniz.

Backlink profilinde nelere bakılır?

• Referans alan adı sayısı ve eğilimi. Toplam bağlantı sayısı yanıltıcıdır. Bir sitenin altbilgisinden gelen 5.000 bağlantı, tek bir alan adıdır.
• Konu uygunluğu. Kahve sitesine gastronomi, yeme içme ve yaşam sitelerinden gelen bağlantılar doğaldır. Bahis veya ilgisiz yabancı dizinlerden gelenler değildir.
• Bağlantı metni dağılımı. Doğal bir profilde marka adı, alan adı ve genel ifadeler çoğunluktadır. Ticari kelime oranı yüksekse, örneğin “ucuz kahve makinesi”, ya satın alınmış bağlantı ya da spam saldırısı olabilir.
• Bağlantı alan sayfalar. Bağlantıların tamamı ana sayfaya mı gidiyor? Kategori ve rehber sayfaları hiç bağlantı almıyorsa iç bağlantı ile güç dağıtmak daha önemli hâle gelir.
• Kayıp bağlantılar. Eski bir kampanyada alınan değerli bağlantılar artık 404 veren adreslere mi gidiyor? Bu adresleri doğru sayfaya yönlendirmek, kaybolan değeri geri kazandırır.

Örnek bulgu: Kahve Rotası’nın backlink aracında 240 referans alan adı görünüyor. Bunlardan 38’i son iki ayda gelmiş ve hepsi aynı bahis anahtar kelimesiyle ana sayfaya bağlanıyor. Site sahibi bu bağlantıları almadığını söylüyor. Analizde iki şey kontrol edilir: Search Console’da el ile işlem var mı? Sitede izinsiz bir değişiklik veya yönlendirme var mı? Google çoğu spam bağlantıyı kendisi yok sayar. Bu yüzden disavow dosyası, yalnızca gerçek bir saldırı veya el ile işlem riski olduğunda değerlendirilir. Bu durumu kendi yaşadığımız bir saldırı üzerinden spam backlinkler ve disavow kararı yazısında anlattık.

Marka anmaları ve dijital PR

Bağlantı vermeyen marka anmaları da önemlidir. Bunlar özellikle yapay zekâ cevaplarında markanızın tanınmasına katkı sağlar. Analizde markanızın sektör yayınlarında, karşılaştırma yazılarında, forumlarda ve sosyal platformlarda nasıl geçtiğine bakın. Kahve Rotası örneğinde “en iyi çekirdek kahve siteleri” listelerinin hiçbirinde marka geçmiyor. Rakip kavurucular ise bu listelerin çoğunda yer alıyor. Bu, içerik ve PR tarafında bir fırsat olarak rapora girer.

Adım 7: Yerel SEO analizi

Fiziksel mağazanız, ofisiniz veya belirli bölgelere hizmetiniz varsa yerel SEO analizi gerekir. Yerel aramalarda harita sonuçları organik sonuçların üstünde çıkar ve farklı sinyallerle sıralanır.

• Google İşletme Profili: Birincil kategori doğru mu? Çalışma saatleri, fotoğraflar, ürün ve hizmetler güncel mi? Sorulara cevap verilmiş mi?
• Yorumlar: Sayı, ortalama puan, son yorumun tarihi ve yorumlara verilen cevaplar.
• NAP tutarlılığı: İşletme adı, adres ve telefon; web sitesi, harita servisleri ve yerel dizinlerde aynı mı yazılmış?
• Yerel açılış sayfası: Mağaza için ayrı bir sayfa, adres, harita, yol tarifi ve LocalBusiness işaretlemesi var mı?

Örnek bulgu: Kahve Rotası’nın Kadıköy mağazası “kadıköy kahve dükkanı” aramasında harita sonuçlarında çıkmıyor. İşletme profilinin birincil kategorisi “Online mağaza” olarak seçilmiş, adres bir dizinde eski şubeyi gösteriyor ve son yorum yedi ay önce gelmiş. Birincil kategoriyi “Kafe” veya “Kahve kavurma tesisi” olarak düzeltmek ve dizinlerdeki adresi güncellemek ilk iş olarak rapora girer.

Adım 8: GEO analizi (yapay zekâ görünürlüğü)

GEO (Generative Engine Optimization), sitenizin Google AI Bakışı ve AI Modu, ChatGPT, Perplexity ve Copilot gibi yapay zekâ destekli cevaplarda kaynak olarak kullanılma ve marka olarak anılma durumunu inceler. SEO analizinin yerine geçmez, onun yeni bir katmanıdır. Kavramın tamamı için GEO rehberimize bakabilirsiniz.

Google’ın yapay zekâ özellikleri için ne gerekir?

Google’ın üretken yapay zekâ özellikleri rehberine göre AI Bakışı veya AI Modu’nda görünmek için özel bir optimizasyon gerekmez. Bu özellikler Google Arama’nın temel sıralama ve kalite sistemlerini kullanır. Bir sayfanın kaynak olarak gösterilebilmesi için dizine eklenmiş ve arama sonucunda snippet ile gösterilmeye uygun olması gerekir. Ayrıca site, Search Console’daki “Search generative AI” kontrolünde bu özelliklere dahil edilmiş olmalıdır. Bu ayar varsayılan olarak açıktır. Ama analizde Ayarlar bölümünden kapatılıp kapatılmadığına mutlaka bakın. Kapatılmışsa site normal arama sonuçlarında kalır, AI Bakışı ve AI Modu’ndan çıkar. Google, llms.txt gibi yapay zekâ metin dosyalarının Google Arama’da yok sayıldığını ve özel bir schema türü gerekmediğini de belirtiyor. Bu yüzden Google tarafındaki GEO analizi büyük ölçüde iyi bir SEO analizidir. Fark, bakılan yerdedir. Klasik sıralamaya ek olarak cevabın içinde hangi kaynakların gösterildiği ve sizin neden gösterilmediğiniz incelenir. AI Modu’nun nasıl çalıştığını Google AI Modu rehberimizde anlattık.

Yapay zekâ botlarının erişimi

robots.txt dosyanızda yapay zekâ ürünlerinin tarayıcılarını yanlışlıkla engelleyip engellemediğinizi kontrol edin. Her tarayıcının görevi farklıdır. Örneğin OpenAI’ın tarayıcı belgesine göre OAI-SearchBot, ChatGPT arama sonuçlarında görünmek için kullanılır. GPTBot ise eğitim amaçlıdır ve ayrı ayrı yönetilebilir.

Dikkat: robots.txt’de izin vermek yetmez. Bazı CDN ve güvenlik servisleri yapay zekâ tarayıcılarını varsayılan olarak engelleyebilir. Analizde güvenlik duvarı ayarları da kontrol edilmelidir.

İstem testi: Yapay zekâ cevaplarında görünüyor musunuz?

Google tarafında Search Console artık AI Bakışı ve AI Modu gösterimlerini ayrı bir raporda veriyor. ChatGPT, Perplexity ve Copilot’taki görünürlük için ise böyle resmî bir panel yok. Bu yüzden elle ama sistemli bir test yapılır. Müşterilerinizin soracağı 20 ila 30 soru belirleyin. Bu soruları her ay aynı araçlarda sorun ve sonucu aynı tabloya kaydedin. Cevaplar kişiye, konuma ve zamana göre değişir. Tek bir denemeyle karar vermeyin, eğilime bakın.

Bu tablo iki şey gösteriyor. Birincisi, kaynak gösterilen rakiplerin ortak özelliği soruya ilk paragrafta net cevap vermeleri ve tablo kullanmaları. İkincisi, “nereden alınır” tipi önerilerde karşılaştırma yazılarında geçmeyen markalar hiç anılmıyor. Bu da site dışı SEO bulgusuyla birleşiyor.

Alıntılanabilirlik ve varlık tutarlılığı

• Cevap önce gelsin: Her önemli soruya bölümün ilk iki cümlesinde kendi başına anlaşılır bir cevap verin. Ardından ayrıntıya geçin.
• Yapılandırılmış biçim: Karşılaştırmalar tabloda, adımlar numaralı listede olsun. Bu biçimler hem okur hem yapay zekâ sistemleri için kolay ayrıştırılır.
• Somut ve doğrulanabilir bilgi: Oran, ölçü, süre, tarih gibi kesin bilgiler alıntılanma şansını artırır. Uydurma istatistik ise güveni bozar.
• Varlık tutarlılığı: Marka adı, ne yaptığınız ve iletişim bilgileriniz sitede, işletme profilinde ve sosyal hesaplarda aynı olmalı. Organization işaretlemesindeki sameAs bağlantıları bu hesapları göstermeli.

Yapay zekâ trafiğini ölçmek

Google, Haziran 2026’da Search Console’a üretken yapay zekâ performans raporunu ekledi. Search Console yardım belgesine göre bu rapor 31 Ağustos 2026’dan beri tüm sitelerde açık. Rapor, sitenizin AI Bakışı ve AI Modu’ndaki gösterimlerini sayfa, ülke, cihaz ve tarih kırılımıyla verir. Tıklama metriği içermez. Aynı veriler genel Performans raporunda “Web” arama türü içinde de sayılmaya devam eder. Siteniz bu özelliklerde yeterli gösterim almadıysa rapor görünmeyebilir. Analizde en çok gösterim alan sayfaları bu rapordan çıkarın ve klasik Performans raporundaki tıklama oranlarıyla karşılaştırın. ChatGPT, Perplexity, Copilot ve Gemini’den gelen ziyaretler ise GA4’te yönlendiren kaynak olarak görülebilir. Örneğin chatgpt.com veya perplexity.ai. Bu kaynakları tek bir özel kanal grubunda toplamak eğilimi izlemeyi kolaylaştırır. Bazı uygulamalar yönlendiren bilgisini göndermez. Bu yüzden bu ziyaretlerin bir kısmı doğrudan trafikte görünür.

Adım 9: Ölçüm ve dönüşüm analizi

SEO analizini yalnızca trafikle bitirmek, en önemli soruyu açıkta bırakır: Organik ziyaretçiler işe ne getiriyor? Bu adımda GA4 verisiyle organik trafiğin dönüşüme katkısı ve ölçümün güvenilirliği incelenir.

• Ölçüm doğru mu? Çerez izni sonrası veri kaybı, çift sayılan dönüşümler, test ve bot trafiği, Search Console ile GA4 arasındaki beklenen farklar kontrol edilir.
• Hangi açılış sayfaları dönüşüm getiriyor? Trafiği en yüksek sayfalar ile dönüşümü en yüksek sayfalar çoğu zaman farklıdır.
• Dönüşüm yolu nerede kopuyor? Organik ziyaretçi ürün sayfasına geliyor ama sepete eklemiyorsa sorun SEO’da değil, sayfa deneyiminde olabilir.

Örnek bulgu: Kahve Rotası’nın blog trafiği son yılda ikiye katlanmış ama blogdan gelen satış neredeyse aynı kalmış. GA4’te blog açılış sayfalarından ürüne geçiş oranı yüzde 1’in altında. Yazılarda ürün önerisi, ilgili kategori bağlantısı ve demleme yöntemine göre ürün kutusu yok. Bu bulgu SEO raporunda “trafik değil, yönlendirme sorunu” olarak yazılır. Hedef metrikleri seçmek için KPI rehberimiz, kurulum için GA4 rehberimiz yardımcı olur.

SEO analizi bulguları nasıl önceliklendirilir?

Bir analiz genellikle onlarca bulgu çıkarır. Hepsini aynı anda yapmaya çalışmak, hiçbirinin etkisini ölçememek demektir. Her bulguyu üç ölçütle 1’den 5’e kadar puanlayın:

• Etki: Düzeltilirse hedef metrik ne kadar değişir? Etkilenen sayfa grubunun trafiği ve gelir payı burada belirleyicidir.
• Güven: Bu bulgunun sorunun nedeni olduğundan ne kadar eminiz? Veriyle doğrulandı mı, yoksa genel bir en iyi uygulama mı?
• Kolaylık: Ne kadar az iş gücü, ne kadar az geliştirici zamanı gerektiriyor? Kolay olana yüksek puan verilir.

Öncelik puanı üçünün çarpımıdır. En fazla 125 olabilir. Kahve Rotası’nın bulguları şöyle sıralanıyor:

Puan bir karar aracıdır, kesin bir sonuç değildir. Bazı bulgular puandan bağımsız olarak öne alınır: noindex ile kapanmış satış sayfaları, güvenlik açıkları, el ile işlem ve yasal yükümlülükler. Bunlar “acil” olarak ayrı işaretlenir.

SEO analiz raporu nasıl hazırlanır?

İyi bir SEO raporu, okuyanın teknik bilgisi olmasa da ne yapılacağını ve nedenini anlamasını sağlar. Rapor şu bölümlerden oluşabilir:

1. Yönetici özeti: Üç ila beş cümleyle ana sorun, en büyük fırsat ve ilk 30 günün işi.
2. Başlangıç verisi: Analiz tarihi, organik tıklama, gösterim, dizindeki sayfa sayısı, organik dönüşüm. Sonradan karşılaştırma bu bölüme göre yapılır.
3. Bulgular: Her bulgu için kanıt (ekran görüntüsü, veri, örnek URL), etkilenen sayfa sayısı, iş etkisi ve önerilen çözüm.
4. Öncelik tablosu: Puanlama ve sorumlu kişi (geliştirici, içerik ekibi, pazarlama).
5. Yol haritası: 30, 60 ve 90 günlük iş planı.
6. Ölçüm planı: Her iş için hangi metriğin ne zaman kontrol edileceği.

Her değişikliği tarihiyle not alın. GA4’te ve Looker Studio raporlarında not ekleme özelliği kullanılabilir. Aynı hafta beş değişiklik yaparsanız hangisinin işe yaradığını ayıramazsınız. Raporlama panosu kurmak için Data Studio rehberimize bakabilirsiniz.

Organik trafik düştüyse: hızlı teşhis akışı

Trafik düşüşünde panikle değişiklik yapmak, sorunu çoğu zaman büyütür. Önce aşağıdaki sırayla nedeni daraltın:

1. Düşüş gerçek mi? GA4’te ölçüm etiketi bozulmuş, çerez izni ayarı değişmiş veya filtre eklenmiş olabilir. Search Console’da da aynı düşüş varsa düşüş gerçektir.
2. Mevsimsel mi? Geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırın. Kahve makinesi aramaları her yıl kasım ve aralıkta yükselir, yazın düşer.
3. Gösterim mi düştü, tıklama oranı mı? Gösterim aynı ama tıklama düşmüşse sorun arama sonucu görünümündedir. Yapay zekâ özeti, yeni öğeler veya title değişikliği olabilir. Gösterim de düşmüşse sıralama veya dizine ekleme sorunu aranır.
4. Tüm site mi, bir sayfa grubu mu? Tüm site birden düştüyse teknik bir engel (robots.txt, noindex, sunucu hatası), el ile işlem veya güvenlik sorunu kontrol edilir. Tek bir grup düştüyse o grubun şablonuna ve içeriğine bakılır.
5. Tarih bir güncellemeyle veya site değişikliğiyle örtüşüyor mu? Google’ın duyurduğu güncellemeler ve sitenizdeki yayın, taşıma, tema değişiklikleri aynı zaman çizelgesine konur.

SEO analiz araçları: hangi araç hangi soruya cevap verir?

“Site analizi yapan siteler hangileri?” sorusunun cevabı, sorduğunuz soruya bağlıdır. Tek bir araç bütün analizi yapmaz.

Ücretsiz SEO analiz aracı mı, uzman analizi mi?

Alan adını yazıp “SEO puanı” veren ücretsiz araçlar hızlı bir ilk bakış için faydalıdır. Eksik title, eksik alt metin, yavaş sunucu gibi görünür sorunları yakalarlar. Ancak üç sınırları vardır:

• Tek sayfaya bakarlar. Çoğu araç yalnızca girdiğiniz adresi inceler. Şablon sorunları ve binlerce filtre adresi gibi site geneli sorunlar görünmez.
• Search Console verisini görmezler. Hangi sorgunun düştüğünü, hangi sayfanın dizinde olmadığını bilmezler. Asıl teşhis bu veridedir.
• Skor önceliği söylemez. 100 üzerinden 92 alan bir site, satış sayfası yanlışlıkla noindex olduğu için trafik kaybediyor olabilir. 64 alan bir site ise kusursuz sıralanıyor olabilir.

Kural basittir: Skoru bir kontrol listesi olarak kullanın, karar aracı olarak değil. Uzman analizinin farkı, bulguyu veriyle doğrulayıp iş etkisine göre sıralamasıdır.

SEO analizi ne sıklıkla yapılmalı ve ne kadar sürer?

Süre, sayfa sayısına ve erişime bağlıdır. 30 sayfalık bir hizmet sitesinin tam analizi birkaç gün sürebilir. Binlerce ürünlü bir e-ticaret sitesinde tarama, şablon incelemesi ve rakip analizi iki ila dört hafta alabilir. Shopify mağazalarına özgü kontroller için Shopify SEO rehberimize bakabilirsiniz.

SEO analizinde sık yapılan hatalar

• Taramayla başlamak. Binlerce satırlık tarama çıktısı içinde kaybolursunuz. Önce Search Console verisiyle sorunlu sayfa gruplarını bulun, sonra taramayla nedenini arayın.
• Her uyarıyı sorun saymak. “Meta açıklama 160 karakterden uzun” gibi uyarılar çoğu zaman sıralamayı etkilemez. Bunları listenin sonuna koyun.
• Toplam trafiğe bakmak. Marka ve marka dışı sorgular, sayfa grupları ve cihazlar ayrılmadan yapılan yorumlar yanıltır.
• Rakip olarak yalnızca iş rakiplerine bakmak. Arama sonucunu pazar yerleri, forumlar ve bilgi siteleriyle paylaşıyorsunuz.
• Yapay zekâ görünürlüğünü tek denemeyle değerlendirmek. Cevaplar değişkendir. Aynı istem setini düzenli tekrarlayın.
• Başlangıç verisini kaydetmemek. Sonradan yapılan işin etkisi gösterilemez.
• Aynı anda her şeyi değiştirmek. Hangi değişikliğin işe yaradığını ayıramazsınız.

Sık sorulan sorular

SEO analizi nedir?

SEO analizi, bir sitenin arama motorlarındaki ve yapay zekâ cevaplarındaki görünürlüğünü sınırlayan sorunları inceleyen denetimdir. Teknik altyapı, sayfa öğeleri, içerik, backlink profili, yerel sinyaller ve ölçüm verisi incelenir. Bulgular iş etkisine göre önceliklendirilir.

SEO analizini kendim yapabilir miyim?

Evet. Search Console, GA4, PageSpeed Insights ve ücretsiz sürümüyle bir tarayıcı araçla küçük bir sitenin temel analizini yapabilirsiniz. Bu rehberdeki dokuz adımı sırayla izleyin. Büyük e-ticaret sitelerinde ve trafik düşüşlerinde verinin doğru yorumlanması deneyim ister.

Ücretsiz SEO analizi yeterli mi?

İlk kontrol için yeterlidir. Ancak ücretsiz araçlar çoğunlukla tek sayfaya bakar ve Search Console verisini görmez. Hangi sayfanın neden trafik kaybettiğini bulmak için kendi verinizle yapılan analiz gerekir.

SEO analizi ne kadar sürer?

Küçük bir kurumsal sitede birkaç gün, binlerce sayfalı bir e-ticaret sitesinde iki ila dört hafta sürebilir. Erişimlerin hazır olması süreyi kısaltır.

SEO analizi için hangi erişimler gerekir?

Search Console’da tam kullanıcı ve GA4’te görüntüleyen yetkisi temeldir. Yerel işletmede Google İşletme Profili, büyük sitede sunucu günlükleri ve teknik düzeltmeler için site paneli veya geliştirici bilgisi gerekir.

SEO puanı kaç olmalı?

Evrensel bir doğru puan yoktur. Her araç farklı ölçütlerle puan verir. Puanı yükseltmek yerine Search Console’daki tıklama, gösterim ve dizine ekleme verisinde iyileşme hedefleyin.

GEO analizi SEO analizinden farklı mı?

GEO analizi, SEO analizinin yapay zekâ cevaplarına bakan katmanıdır. Google, AI Bakışı ve AI Modu için özel bir optimizasyon gerekmediğini belirtiyor. Bu yüzden temel yine iyi SEO’dur. Ek olarak Search Console’daki üretken yapay zekâ ayarı ve raporu, yapay zekâ tarayıcılarının erişimi, istem testleri ve marka anmaları incelenir.

SEO analizi ne sıklıkla yapılmalı?

Tam analiz yılda en az bir kez ve site taşıma, yeniden tasarım ya da belirgin trafik düşüşü gibi durumlarda yapılmalıdır. Search Console haftalık, performans ve backlink verisi aylık izlenmelidir.

Site analizi yapan siteler hangileridir?

En güvenilir veriyi Google Search Console verir. Bunun yanında GA4, Bing Webmaster Tools, PageSpeed Insights, Screaming Frog, Semrush ve Ahrefs sık kullanılır. Ücretsiz SEO puanı veren siteler ilk kontrol için kullanılabilir.

Sonuç: Analizin değeri bulgu sayısında değil, sıralamasında

SEO analizi; teknik altyapıdan içeriğe, site dışı sinyallerden yapay zekâ cevaplarına kadar sitenin bütününe bakar. Ama iyi bir analizi uzun bir rapor yapmaz. Doğru sorudan başlamak, bulguyu veriyle doğrulamak ve ilk 30 günde yapılacak üç beş işi netleştirmek yapar. Kahve Rotası örneğinde de en büyük kazanımlar karmaşık teknik işlerden değil, kategori title’larından, iç bağlantılardan ve işletme profilinden geliyor.

Sitenizin SEO ve GEO analizini veriye dayalı ve önceliklendirilmiş bir yol haritasıyla yaptırmak isterseniz SEO hizmetimizi inceleyebilir, durumunuzu teklif formundan paylaşabilirsiniz.

Bu yazıdaki bilgiler en son 25 Ekim 2026’da gözden geçirildi.